Hoe moet je een uittreksel opvragen en controleren?
Vanaf 1 januari 2027 moeten jeugdwerkorganisaties een uittreksel strafregister (model 596.2) opvragen bij sommige vrijwilligers en medewerkers.
Hieronder vind je de volledige procedure terug.
Laatst aangepast op 05/08/2026
Hoe vraag je het uittreksel strafregister op?
Start met heldere communicatie, zowel naar de medewerkers van je organisatie alsook naar vrijwilligers. Daarna kan je het uittreksel opvragen. Bij ontvangst voer je een controle uit. Hierbij log je enkel de naam en datum van de controle. Je mag het uittreksel niet bewaren. Wanneer er een vermelding op staat, zal je een beoordeling moeten uitvoeren.
Op deze pagina vind je de volgende stappen terug:
Communicatie vooraf
Opvragen van het uittreksel strafregister
Ontvangen en controleren
Beoordeling van het uittreksel
Registratie
Terugkoppeling naar de vrijwilliger
Verwijderen van het uittreksel
Communicatie
Communicatie vooraf naar vrijwilligers en medewerkers
Voor je het uittreksel begint op te vragen, is het belangrijk dat je organisatie goed voorbereid is.
Informeer je team: zorg dat iedereen die betrokken is bij vrijwilligers weet:
wat de nieuwe regelgeving inhoudt
wie onder de verplichting valt
hoe het proces zal verlopen
wie binnen de organisatie welke rol krijgt
Communiceer tijdig naar vrijwilligers. Leg duidelijk uit:
waarom het uittreksel wordt opgevraagd
wie het moet indienen
hoe privacy wordt beschermd
wie het uittreksel zal inkijken
dat een vermelding niet automatisch leidt tot uitsluiting
Open en transparantie communicatie creëert draagvlak. Voor veel vrijwilligers voelt dit beladen. Transparante communicatie verlaagt drempels en voorkomt misverstanden.
Opvragen van het uittreksel
Hoe vraag je het uittreksel strafregister op?
Vraag altijd model 596.2: Het is belangrijk dat je model 596.2 opvraagt. Dit model is specifiek voor activiteiten met minderjarigen. Andere modellen zijn niet geldig.
Document mag maximaal 1 maand oud zijn. Spreek een duidelijke deadline af zodat je het uittreksel tijdig kan controleren voor de aanstelling van de vrijwilliger.
Het uittreksel dat je controleert mag maximaal 1 maand oud zijn.
Voorzie een veilige manier om het uittreksel te ontvangen. Kies voor een veilige uploadomgeving, zoals privatebin.net of send.tresorit.com. Of bekijk het uittreksel rechtstreeks op het toestel van de vrijwilliger.
Je mag geen kopie bewaren van het uittreksel.
Controle
Ontvangen en controle van het uittreksel strafregister
Wanneer je het uittreksel ontvangt, controleer je eerst de basisgegevens:
Naam: komt overeen met de naam van de vrijwilliger
Datum: maximaal 1 maand oud
Modelnummer: 596.2
Het uittreksel mag niet worden opgeslagen in mailboxen, mappen, gedeelde drives of back‑ups.
Als de basisgegevens correct zijn, kijk je na of er vermeldingen op het uittreksel staan.
Het uittreksel is blanco: er is geen beoordeling nodig. Je kan de vrijwilliger aanstellen. Noteer de naam en datum van controle.
Het uittreksel is niet-blanco: een beoordeling is noodzakelijk.
Beoordeling
Beoordeling van het uittreksel strafregister
Het uittreksel is blanco: er is geen beoordeling nodig. Je kan de vrijwilliger aanstellen. Noteer de naam en datum van controle.
Het uittreksel is niet-blanco: een beoordeling is noodzakelijk.
Een uittreksel strafregister hoeft niet blanco te zijn om aangesteld te worden als vrijwilliger, aangezien niet elke vermelding invloed heeft op de omgang met minderjarigen. Er zijn dan twee opties:
De vermelding heeft geen invloed op werken met minderjarigen (bijvoorbeeld fraude, verkeersovertredingen, …) dan is een registratie van naam en datum van controle voldoende, verwijder daarna het uittreksel.
De vermelding heeft wel invloed op werken met minderjarigen (bijvoorbeeld aanranding van de eerbaarheid, dealen van drugs aan minderjarigen, …) maak een registratie van naam en datum dat de controle werd uitgevoerd. Bekijk onder welke voorwaarden de vrijwilliger kan worden aangesteld en ga hierover in gesprek. Ook als je de vrijwilliger niet aanstelt, is een gesprek aan te raden zodat de jongere goed weet waarover het gaat en wat de redenen zijn waarom zij niet worden aangesteld.
Maak een inschatting op basis van:
ernst van de feiten
tijdsverloop
functie van de vrijwilliger
context van de organisatie
Ga altijd in gesprek met de vrijwilliger.
Een vermelding betekent niet automatisch dat iemand niet kan worden aangesteld.
Voorwaarden zijn mogelijk, bijvoorbeeld:
Werken in duo
beperkte rol (bijvoorbeeld qua verantwoordelijkheid, qua leeftijdscategorie)
tijdelijk engagement
Bij twijfel kan je hulp inroepen van een derde organisatie.
Een derde ondersteunt een aanstellende organisatie bij het beoordelen van een uittreksel strafregister wanneer er een vermelding op staat.
De derde:
geeft een onafhankelijk advies over de ernst van de feiten, de functie van de vrijwilliger en de context van de organisatie.
helpt bij het interpreteren van het uittreksel strafregister.
denkt mee over mogelijke voorwaarden, zoals werken in duo, beperkingen in leeftijdsgroepen of tijdelijke voorwaarden.
Wat een derde niet doet:
de derde neemt de beoordeling niet over.
de derde beslist nooit of een vrijwilliger mag worden aangesteld.
de eindverantwoordelijkheid blijft altijd bij de aanstellende organisatie.
Soms is er geen beoordelingsmarge. Wanneer op het uittreksel strafregister vermeld staat 'ontzetting van het recht' mag de vrijwilliger niet worden aangesteld. Dit staat duidelijk vermeld op het uittreksel.
Registratie
Je registreert enkel de naam van de vrijwilliger en datum van controle
Je registreert geen details over vermeldingen en bewaart geen kopie van het uittreksel.
Terugkoppeling naar de vrijwilliger
Informeer de vrijwilliger altijd over het verloop
Informeer de vrijwilliger altijd:
dat het uittreksel in orde is
welke voorwaarden gelden (indien van toepassing)
waarom een aanstelling niet mogelijk is (indien van toepassing)
Doe dit op een respectvolle, transparante manier.
Verwijderen
Verwijderen van het uittreksel
Het uittreksel moet onmiddellijk verwijderd worden na controle:
verwijder uit mailbox
verwijder uit downloads
verwijder uit gedeelde mappen
verwijder uit back‑ups (indien van toepassing)
Je bewaart enkel de logboekinfo (naam + datum).
Heropvragen
nieuwe opvraging na 3 jaar
Er geldt een periodiciteit van 3 jaar. Dat betekent dat wanneer je het uittreksel hebt opgevraagd, je dit na 3 jaar opnieuw moet doen bij vrijwilligers en medewerkers die dan nog actief zijn binnen je organisatie.
Derde
Jeugdwerkorganisaties kunnen beroep doen om een derde organisatie voor enerzijds de controle van het uittreksel uit het strafregister uit te besteden, anderzijds voor het inwinnen van advies wanneer de aanstellende organisatie zelf de controle uitvoert maar ondersteuning wenst bij een uittreksel waar een vermelding op staat.
Hiermee wordt beoogd om organisaties in het jeugdwerk, die niet steeds over de nodige expertise of draagkracht beschikken om een complexe beoordeling van het uittreksel uit het strafregister te maken, te ondersteunen. Tegelijk draagt dit bij tot een meer uniforme en zorgvuldige toepassing van de regelgeving, met behoud van de verantwoordelijkheid van de aanstellende organisatie.
Veelgestelde vragen
Er zijn verschillende modellen van uittreksel, is er een specifiek model nodig?
Moeten we het uittreksel jaarlijks opvragen?
Moeten we bijhouden wat er op het uittreksel staat?
Hoe moet je het uittreksel beoordelen?
Emy Snelders
Projectmedewerker integriteit in het jeugdwerk
