Vibe Check
In 2023 lanceerden WAT WAT, Mediawijs en KU Leuven ‘Vibe Check’, een veelzijdige informatiecampagne, van TikTok- challenge tot klasgesprek, waarmee jongeren tussen 11 en 18 jaar zelf leren welke content een goede of minder goede impact heeft op hun mentaal welzijn.
Waarom een campagne over sociale media en mentaal welzijn?
Uit een onderzoek van KU Leuven uit 2022 blijkt:
27% gaat zich onzeker voelen als ze zichzelf vergelijken met anderen op sociale media.
21% voelt zich wel eens jaloers als ze zien op sociale media dat anderen veel plezier maken.
15% is wel eens ongelukkig als ze zien op sociale media hoeveel leuke momenten leeftijdsgenoten hebben.
15% is wel eens droevig als ze zien hoe goed iedereen eruit ziet op sociale media.
23.5% heeft weinig zelfvertrouwen als ze kijken naar anderen hun profiel op sociale media.
Vooral tieners die vaker angstig en eenzaam zijn maken frequenter gebruik van sociale media. Enerzijds kan dat een goede copingstrategie zijn, bijvoorbeeld om hulp en sociale connectie te vinden. Maar wanneer jongeren op kwetsbare momenten naar sociale media grijpen en er schadelijke berichten of communities tegenkomen, houdt dat risico’s in. Daarom is het belangrijk dat jongeren weten hoe ze sociale media vooral in hun voordeel kunnen gebruiken.
“Vibe Check is een unieke campagne en sterk antwoord op een onderzoek dat uitgevoerd werd bij meer dan 1000 jongeren in Vlaanderen. We concludeerden dat jongeren best kritisch staan ten opzichte van sociale media maar er toch niet altijd in slagen om zich beter te voelen na het gebruik van sociale media. Onze studie wees erop dat de skills van jongeren om hun emotionele reactie op onwenselijke sociale media-inhouden te reguleren cruciaal zijn: jongeren die hun emotionele reactie op een goede manier kunnen reguleren, blijken zich beter in hun vel te voelen en ook authentieker te gedragen online. Ook voelen ze zich minder jaloers als ze sociale media gebruiken. Vibe Check helpt jongeren om die cruciale emotieregulatie skills te ontwikkelen. Dergelijke training is broodnodig aangezien de gemiddelde Vlaamse adolescent dergelijke regulatieresponsen vergeet toe te passen in het dagelijks leven” - prof Laura Vandebosch, KU Leuven
Zo zag de campagne eruit
Maar welke content geeft hen nu net een goed gevoel of een minder goed gevoel? En hoe ga je daarmee om? WAT WAT, Mediawijs en KU Leuven gaven jongeren (11-18 jaar) tools om te herkennen welke situaties op sociale media hen goed en minder goed doen voelen via ‘Vibe Check’, een digitale én fysieke campagne.
Jongeren konden gebruik maken van de Vibe Check-filter op TikTok en Instagram, waarin je situaties op sociale media krijgt voorgeschoteld. Is het voor jou wél of geen vibe?
De campagne en filter werden ook ondersteund door influencers Timon Verbeeck, Jietse Pauwaert, Ilias El Kostit en Keri-Belle Njikih, die ook zelf op zoek gingen naar wat ze net wél en geen vibe vinden.
In 110 scholen verspreid over Vlaanderen en Brussel hingen Vibe Check posters via Guidooh. Die hielpen jongeren om zelf de Vibe Check te doen via een infographic en verwees hen door naar meer info & tips op watwat.be
Vibe Check bestaat ook als spel, dat kan gebruikt worden door jeugdorganisaties, scholen en in de jeugdzorg. Aan de hand van verschillende stellingen en situatieschetsen laat het spel jongeren in gesprek gaan over de impact van sociale media op hun emoties. De Ambrassade en Mediawijs verdeelden maar liefst 300 spelen en posters gratis naar jeugdwelzijnsorganisaties en scholen.
Voor de lancering van de campagne werd het materiaal uitgetest in scholen bij meer dan 600 jongeren. Het onderzoek dat hieruit volgde, toont dat een methodiek als Vibe Check potentieel heeft om jongeren te versterken met hun emoties op sociale media om te gaan en hun digitale welzijn te verbeteren.
Materialen
Op watwat.be vind je artikels over de positieve en negatieve gevoelens die sociale media kunnen veroorzaken en hoe daarmee om te gaan.
De Vibe Check poster kan je gratis downloaden en afdrukken.
Ook het Vibe Check spel voor groepen kan je gratis downloaden om af te drukken.
Intussen maakt de Vibe Check methodiek ook deel uit van de CheckWise workshops van CLB die je als klas kan aanvragen.
Ouders en voogden kunnen dan weer terecht op MediaNest.be voor meer info over de impact van sociale media op het mentaal welzijn van hun kinderen.
WAT WAT werkte voor deze campagne nauw samen met Mediawijs. WAT WAT houdt vinger aan de pols houdt bij wat er leeft bij kinderen en jongeren en zag al langer nood aan meer ondersteuning voor jongeren in hun online leefwereld. De organisatie klopte aan bij Mediawijs, vanwege hun expertise over het onderwerp. Mediawijs werkt nauw samen met onderzoekers en onderzoeksinstellingen, voor deze campagne konden de organisaties terecht bij Lara Schreurs (KU Leuven) om de inhoud en vorm van de campagne wetenschappelijk sterker te onderbouwen. Schreurs voerde de afgelopen jaren onderzoek naar de emoties die jongeren voelen wanneer ze verschillende posts op sociale media zien. Tijdens het uitwerken van de campagne werden jongeren nauw betrokken bij de stijl, boodschap en vorm van de campagne. Op die manier vertaalden we samen onderzoek naar de praktijk.