Inclusie en diversiteit versterken
Diversiteit en inclusie bevorderen bij vrijwilligers is belangrijk om een warme en toegankelijke werkomgeving aan te bieden.
Door op een bewuste manier hier ruimte voor te creëren, verbeter je niet alleen betrokkenheid, maar ook de creativiteit en de veerkracht van je vrijwilligerswerking. Zo creëer je een vrijwilligersbeleid dat waarde hecht aan diversiteit en waarin iedereen zijn steentje kan bijdragen ongeacht van waar je komt of wie je bent.
Toolbox diversiteit
Gezien bij: De Ambrassade & Komaf
Wat: De Ambrassade heeft een toolbox uitgewerkt in samenwerking met verschillende jeugdwerkorganisaties & Komaf. Deze toolbox zit vol interessante artikels specifiek gericht aan professionele jeugdwerkers, jeugdambtenaren, welzijnswerkers om de inclusie en diversiteit van hun jeugdwerking te versterken
Verdeelsleutel
Gezien bij: Tumult
Soort jeugdwerking:
Tumult is een landelijk erkende organisatie die via vrijetijdsactiviteiten & vorming werkt aan een samenleving waar jongeren geen uitsluiting moeten ondervinden. Ze organiseren kampen, cursussen etc. voor kinderen en jongeren uit een maatschappelijke kwetsbare context zoals jongeren een vluchtverhaal.
Wat:
Tumult maakt gebruik van een verdeelsleutel bij het werven van nieuwe vrijwilligers. Het is een tool die ze gebruiken om actief in te zetten op het versterken van een mix in de vrijwilligersploeg. Concreet houdt dit in dat ze streven naar een evenwichtige samenstelling aan vrijwilligers: één derde nieuwkomers, één derde jongeren die je vaak in het klassieke jeugdwerk terugvindt en één derde jongeren met een culturele minderheidsachtergrond. Dit maakt het mogelijk voor diverse groepen om elkaar te ontmoeten, ervaringen uit te wisselen en samen te werken aan een inclusievere organisatie waarin iedereen zich vertegenwoordigd voelt. De doelgroep jongeren met culturele minderheidsachtergrond is een nieuwere doelgroep voor Tumult, waarop ze dan ook gericht inzetten op werving en outreach via samenwerking met andere (jeugd)organisaties.
Collega inclusie
Gezien bij: Chiro, Bazart, Mediaraven, ...
Soort jeugdwerking:
Chirojeugd Vlaanderen is een jeugdbeweging die activiteiten organiseert voor kinderen en jongeren, en waarbij vrijwilligers een cruciale rol spelen. Als grote jeugdbeweging, heeft Chiro een uitgebreide vrijwilligersstructuur met lokale werkingen die volledig vrijwillig draaien.
Mediaraven is een informatie- & participatie organisatie met als missie om kinderen, jongeren en iedereen die met hen werkt te ondersteunen in de digitale wereld. Hun vrijwilligers geven vorming & kampen.
Bazart is een kunstjeugdbeweging die speelt met kunst & cultuur. Ze zijn een van onze jongste jeugdbewegingen maar zijn reeds in verschillende steden actief. Zij werken met lokale werkingen die volledig vrijwillig draaien.
Wat:
Een inclusie collega is iemand die actief betrokken is bij het stimuleren van inclusie en diversiteit binnen een organisatie. Hun doel is ervoor zorgen dat iedereen ongeacht hun achtergrond, beperking, gender, sociale situatie, zich welkom en gewaardeerd voelt. Dit gaat verder dan alleen toegankelijkheid, maar vraagt een cultuur waarin verschillen worden erkend en benut. Het takenpakket van een inclusiemedewerker kan zeer divers zijn. Voor sommige organisaties begint dit bij kleine concrete stappen om toegankelijker te worden voor specifieke doelgroepen: de mogelijkheid om voornaamwoorden te selecteren bij inschrijven, het respecteren van vrijwilligers die de Ramadan volgen, bid- of ontprikkel ruimtes aanbieden en duidelijk signaleren tijdens activiteiten, … Het is niet de taak van de inclusiemedewerker om dat allemaal zelf te doen, maar om ervoor te zorgen dat dit zich in het DNA van de organisatie inwerkt.
Bij de Chiro zorgt de inclusiemedewerker ervoor dat iedereen volwaardig kan participeren op maat van de persoon. Ze doen dat vanuit het principe van co-creatie. De medewerker gaat niet opleggen wat inclusie is maar geeft het, samen met hun vrijwilligers en de lokale groepen vorm. Ze denken ook na met het bredere jeugdwerk om ervoor te zorgen dat alle jongeren op hun maat, aan vrije tijd kunnen deelnemen of mee kunnen vormgeven. Dat doen ze concreet op het veld, maar ook op het niveau van beleidsbeïnvloeding.
Bij Mediaraven, een organisatie die werkt rond media en digitale creativiteit, ondersteunt de inclusiemedewerker het inclusief maken van projecten en workshops. Denk maar aan: inzetten op toegankelijke technologie, verschillende doelgroepen betrekken en een veilige omgeving bieden, zowel online als offline. Andere inclusiemedewerkers zetten zich in op structurele ongelijkheden binnen de systemen van de organisatie: Hoe maken we stelselmatig ruimte voor vrijwilligers uit een maatschappelijk kwetsbare positie, hoe kunnen we streven naar safe(r) spaces in onze vrijwilligerswerking, … Hiernaast zorgen ze ervoor dat communicatie en methodieken die de organisatie toepast voor iedereen toegankelijk zijn.
Sommige organisaties geven ook aan dat het een deel van de taak van een inclusiemedewerker kan zijn om realistische stappen te nemen in het proces van inclusie of duidelijke doelen te stellen. Dat betekent soms erkennen dat we nog aan het leren zijn, dat veel jeugdwerkorganisaties nog steeds zeer witte organisaties zijn en niet iedere organisatie voor iedere jongere een plek kan maken.
En tenslotte zijn er organisaties waar inclusie zeer sterk in de werking is ingebed (bijvoorbeeld Tumult) die geen inclusiemedewerker hebben, net omdat ze geloven dat dit vaardigheden zijn die iedere collega moet uitdragen en om het niet te centreren op één persoon.