Van ervaren jeugdwerker naar praktijkexpert
Ervaren jeugdwerkers erkennen in wat ze al kunnen, maar hen ook de ruimte geven om te groeien, te reflecteren en elkaar te inspireren: daarover gaan de opleidingsdagen ‘Reflectietraject ervaren jeugdwerkers’.
We zetten drie begeleiders rond de tafel: Lisa van De Ambrassade, Simon van JES en Thomas van Formaat.
Hoe zien ze het ontstaan, de kracht en de toekomst van dit unieke traject?
LISA “Deze opleiding geeft ervaren jeugdwerkers professionele erkenning, opdat ze langer hun jeugdwerkexpertise inzetten. Dat hoeft niet binnen de eigen organisatie, liefst wel binnen de sector. Er zijn doorgroeimogelijkheden, als je tijd neemt om na te denken, te netwerken.”
THOMAS “Bij Formaat boden we aanvankelijke losse coachingsdagen aan voor onze jeugdwerkers. Thematisch, rond stress of burn-out. Maar dat was niet waar ze nood aan hadden, wel aan reflectie op hun rol. Binnen dit nieuwe traject nemen we de tijd om terug te blikken en vooruit te kijken.”
SIMON “Het is het enorm waardevol om een groep jeugdwerkers bijeen te brengen met al heel wat kennis en ervaring, en een veilige omgeving te creëren waar iedereen in vertrouwen kan delen. Dit maakt diepgaande uitwisseling mogelijk.”
Verschillen & verbinding
THOMAS “We hebben dit traject met verschillende organisaties uitgewerkt, en dat zorgt voor een diverse doelgroep, met deelnemers uit ieders achterban. Dat zorgt voor andere perspectieven op wat de job als jeugdwerker kan inhouden, hoe je als jeugdwerker in je job staat. Daarnaast brengen wij als begeleiders onze eigen organisatieculturen binnen in het traject. Wij hebben elk onze eigen technieken en kaders om vorming te geven, om tot reflectie te komen.”
LISA “We hebben de kracht van die diversiteit aan jeugdwerkers echt omarmd. Dit heeft de ervaring voor de deelnemers en voor ons alleen maar verrijkt. Het verschil tussen een job in een open jeugdwerking tegenover een job bij een jeugdbeweging kan groot zijn. Al zijn er dezelfde uitdagingen, in realiteit pakt elke organisatie die op de eigen manier aan.”
SIMON “Wat een groot verschil heeft gemaakt, is de wisselwerking tussen ons als trainers. Wij nemen zelf onze eigen ervaringen mee, vanuit verschillende hoeken van het jeugdwerk. Ook Magali van Formaat en Timmy van – toen - De Ambrassade hebben met hun kennis en ervaring voor dit straffe traject gezorgd. Die verschillende stemmen aan tafel zorgden ervoor dat de opbouw van het traject soms wat langer duurde, maar ze gaven absoluut meerwaarde.”
"“We zitten in een klimaat dat organisaties eerder stimuleert om elkaar als concurrentie te zien, in plaats van als potentiële partner. Ik hoop op meer duurzame samenwerkingsverbanden tussen de jeugdwerkorganisaties.”"
Simon Standaert
JES
Reflectie als norm, niet als luxe
SIMON “Deelnemers kunnen in dit traject de tijd nemen om door reflectie te leren en te groeien. Zo staan ze nadien hopelijk bewuster, en soms wat anders in hun eigen job. Het traject wil hen de ruimte gunnen om afstand te nemen van de dagelijkse rompslomp, om zo stappen vooruit te zetten en niet te blijven hangen in gewoontes. Je vraagt drukbezette jeugdwerkers om uit de waan van de dag te stappen en een aantal werkdagen te investeren in reflectie, waarvan het rendement nog niet duidelijk is op het einde van de dag. Een stap terugzetten, zonder de garantie van snel en zichtbaar resultaat. Dat is niet voor iedereen evident.”
THOMAS “We zijn bewust weggebleven van ‘kennis overdragen’, wat vaak de insteek is van vormingstrajecten. Reflectie was de manier om ogen te openen. We hebben dan ook gericht jeugdwerkers aangesproken waarvan we wisten dat zij zaten te wachten op een traject als dit. Want niet zomaar iedereen schrijft zich hiervoor in. De doelgroep van ervaren jeugdwerkers die op zoek zijn naar dat stapje verder is niet gigantisch groot.”
LISA “We wilden minstens 12 deelnemers, en voor we het wisten zaten we aan 17. Dat overtrof onze stoutste dromen. Maar nog meer hoeft niet. We moeten tijd kunnen investeren in elke deelnemer en dat lukt niet met een groep van 30.”
"“We willen de lijntjes tussen organisaties korter maken. Het zou fantastisch zijn als dit traject voor meer verbinding in het jeugdwerklandschap zorgt.”"
Thomas Vancoppenoll
Formaat
Connectie geen concurrentie
LISA “Ik zou het geweldig vinden als deelnemers de verhalen die ze doorheen de vier dagen van het traject gehoord hebben later nog kunnen gebruiken. Dat die uitwisseling hen blijvend helpt om keuzes te maken in hun job of oplossingen te vinden. Het is één van onze doelstellingen om het jeugdwerk meer met elkaar te verbinden.”
THOMAS “Het netwerk dat opgebouwd wordt, is inderdaad goud waard. We willen de lijntjes tussen de verschillende organisaties korter maken. Uiteindelijk zou het fantastisch zijn als dit traject voor meer verbinding in het hele jeugdwerklandschap zorgt. We zijn met veel, ook veel kleine organisaties, maar eigenlijk is het jeugdwerk geen grote sector.”
SIMON “Ik hoop op meer duurzame samenwerkingsverbanden tussen de jeugdwerkorganisaties. We zitten in een klimaat dat organisaties eerder stimuleert om elkaar als concurrentie te zien, in plaats van als potentiële partner. We proberen met dit traject het goede voorbeeld te geven, door zelf te vertrekken vanuit een samenwerking tussen Formaat, De Ambrassade en JES.”
"“Ik zou het geweldig vinden als de uitwisseling deelnemers later helpt om keuzes te maken in hun job of oplossingen te vinden.”"
Lisa Franken
De Ambrassade
Effect van het traject
LISA “Wat me echt is bijgebleven, is dat één van de deelnemers zei: “Ik werk nu vier jaar bij mijn organisatie en ik dacht dat het misschien wel goed geweest was”. En na een halve dag in ons traject kwam ze tot de conclusie dat het jeugdwerk veel uitgebreider is dan ze dacht en zag ze wel toekomstige job mogelijkheden binnen het jeugdwerk. Toen dacht ik: missie geslaagd!”
THOMAS “Ik denk meteen aan een van de meest ervaren deelnemers van het traject. Bij de check-out op dag één zei hij: “Hoe arrogant kon ik zijn dat ik dacht dat ik alles over het jeugdwerk wist?”. Dit toont dat zelfs jeugdwerkers die er al een heel parcours hebben opzitten nog tot nieuwe inzichten kunnen komen als je hen de tijd geeft om te reflecteren, om te delen met anderen, om nieuwe perspectieven te ontdekken.”
Groeiend netwerk
THOMAS “Er komt sowieso een volgend traject. Dat start in februari 2026. Maar we zouden daarnaast ook willen inzetten op het verankeren van de stappen die we hebben gezet tijdens de eerste editie. We denken aan een soort terugkomdagen, waar alle deelnemers van het traject aan deelnemen. Zo zetten we verder in op verbinding, in de hoop dat dit er onder andere voor zorgt dat ervaren jeugdwerkers langer in het jeugdwerk blijven, en dat dit de hele sector naar een hoger niveau kan tillen.”
Nina van Kazou:
“Ik voelde me opnieuw zeker in mijn rol als jeugdwerker.”
“Toen ik instapte, was ik op een punt waarop ik me afvroeg waar mijn uitdagingen nog lagen in het jeugdwerk. Mijn werk voelde alsof ik tegen een plafond botste en dat maakte me onzeker. Dus ik wilde mezelf bewijzen, greep elke kans die ik zag. Dit traject bracht rust. Ik heb geleerd wat meer los te laten en te vertrouwen in de ervaring die ik heb opgebouwd. Die bewijsdrang is veel minder, waardoor ik meer geniet van mijn job.
Wat het traject zo waardevol maakt voor mij, is de diverse groep jeugdwerkers. Het is verfrissend om rond de tafel te zitten met collega’s uit dezelfde sector, die toch op een heel andere manier werken als jijzelf. Ook al bots je soms net op die verschillen, er was wel een grote eensgezindheid. Je oogkleppen vallen af: het jeugdwerk is veel meer dan de context waar ik dagdagelijks in werk.
Het was niet de bedoeling kennis op te doen, maar wel om tijd voor reflectie te nemen. En die zorgde ervoor dat ik mijn werk nu anders aanpak, dat ik stappen vooruitzet in hoe ik in mijn job sta. Ik zie nu makkelijker dat ik goed bezig ben, die bevestiging hoeft niet meer louter van buitenaf te komen.
Naar anderen luisteren, deed me nadenken. Over het feit dat ik in mijn job minder dicht bij jongeren, hun leefwereld en problemen sta als andere jeugdwerkers. Over hoe breed het jeugdwerk is en over hoeveel impact we met het hele jeugdwerk kunnen hebben. Over mijn toekomst in het jeugdwerk. Ik zie nu dat er nog zoveel opties zijn om te groeien binnen het jeugdwerk.”
